هفت‌سين
 

 سفره‌اي است كه ايرانيان هنگام نوروز مي‌آرايند. آنچه كه در اين سفره قرار مي‌گيرد، بايد داراي هفت خصوصيت زير باشد:

پارسي باشد؛

با بند واژهٔ «س» آغاز شود؛

ريشهٔ گياهي داشته باشد؛

خوردني باشد؛

اسم مركب نباشد؛

براي بدن سودمند باشد؛
 
هفت‌سين
 

بنابراين هر آنچه كه داراي اين ويژگي‌ها نباشد - اگر چه با بندواژهٔ «س» هم آغاز شده باشد - نمي‌توان جزء هفت سين به حسابش آورد. هرچند كه در سفرهٔ هفت سين بايد به هرحال هفت جزء كه با آواي «سين» آغاز مي‌شوند (نمادي از «سپنتا») چيده شود، ولي براي زينت و چيدمان دلپذيرتر سفرهٔ هفت سين، تقريباً همهٔ خانواده‌هاي ايراني اجزاء ديگري هم در سفره مي‌چينند و در آرايش و رنگاميزي سفره شان نهايت خوش سليقگي را اعمال مي‌كنند.

آينه و كتابي مقدس در كنار آن هم از اجزائي است كه تقريباً در هر سفرهٔ هفت سيني چيده مي‌شود. برخي بر اين باورند كه سكه كه نماد «دارايي» وآب كه نماد «پاكي و روشنايي» است بهتر است در كنار هم قرار گيرند و سكه را درون ظرفي از آب سر سفره مي‌گذارند.

 
مشخصات
 

سفره هفت سين

سين‌هاي باستاني
(متداولتر)

  • سبزه - نماد نوزايي (تولد دوباره)
  • سيب - نماد زيبايي و تندرستي
  • سمنو - نماد فراواني(بركت)
  • سير - نماد پزشكي(درمان يا طب)
  • سنجد - نماد عشق
  • سكه - نماد دارايي
  • سركه - نماد شكيبايي و عمر
  • سماق - نماد(رنگِ) طلوع خورشيد

ديگر سين‌ها

سوسنسبزيسنگكسپندسياهدانه

ديگر اقلام

گلابآجيلشكلاتگل نرگس

 

در سفره مرسوم است، ميوه، گل، شيريني‌هاي سنتي، ماهي قرمز، سبزي خوردن، كتاب آسماني، ديوان شاعران، و آينه قرار دهند.

 
پيشينه
 

بنا بر اطلاعات دانشنامه ايرانيكا تاريخچه اين سنت مبهم است. در يك دوبيتي نسبتا متاخر آن را از زمان كيانيان بصورت هفت شين دانسته كه شامل مواردي چون (شهد، شير، شراب، شكر ناب، شمع و شمشاد) مي‌شده‌است. با اين حال به روشني اين نظر مردود است چرا كه «شهد» و «شراب» هردو واژه‌هايي عربي هستند. ايدهٔ «هفت شين» بيش‌تر توسط شبكه‌هاي فارسي زبان خارج از ايران پشتيباني شده و گفته مي‌شود كه شراب پس از اسلام و به دليل باورهاي اسلامي، جايش را به سركه داده‌است و هفت شين به هفت سين تبديل شده‌است، حال آنكه واژهٔ شراب، خود پس از اسلام به ايران وارد شد پيش از آن در فارسي از «مي» بدين منظور استفاده مي‌شده‌است.

در زمان هخامنشيان در نوروز به روي هفت ظرف چيني غذا مي‌گذاشتند كه به آن هفت چين يا هفت چيدني مي‌گفتند. در كتاب فروري آمده‌است در روزگار ساسانيان، قاب‌هاي زيباي منقوش و گرانبها از جنس كائولين، از چين به ايران وارد مي‌شد. يكي از كالاهاي مهم بازرگاني چين و ايران همين ظرف‌هايي بود كه بعدها به نام كشوري كه از آن آمده بودند «چيني» نام گذاري شد و به گويشي ديگر به شكل سيني و به صورت معرب «سيني» در ايران رواج يافتند.

چنانچه مسلمانان قرآن، زرتشتيان اوستا و كليميان تورات را بر بالاي سفره هايشان جاي مي‌دهند. بر سر سفره زرتشتيان در كنار اسپند و سنجد، «آويشن» هم ديده مي‌شود كه به گفته موبد فيروزگري خاصيت ضدعفوني كننده و دارويي دارد و به نيت سلامتي و بيشتر به حالت تبرك بر سر سفره گذاشته مي‌شود.


نوشته شده توسط لولو | ۱ فروردين ۱۳۸۸ ساعت ۰۴:۴۸:۱۲ | آرشيو نظرات (0)


تمام حقوق متعلق به نگين بلاگ ميباشد